کوچه آلفرد

اخلاق شکست

2010-10-21T22:56:00.003+03:30

بازنده خوب بودن هنر است

Thrush from Gabriel Bisset-Smith on Vimeo.

2010-10-09T23:33:00.000+03:30

زمانی

با تکه ای نان سیر می‏شدم

و با لبخندی

به خانه می رفتم

اتوبوس های انبوه از مسافر را

دوست داشتم

انتظار نداشتم

کسی به من

در آفتاب

صندلی تعارف کند

...

در انتظار گل سرخی بودم

احمدرضا احمدی

جستجو - 3

2010-10-09T03:12:00.003+03:30

این باور که کسی زندگی ناشناسی دارد که با دل بستن به او به آن راه توانیم یافت، برای عشق از همه شرط هایی که دارد تا پدید آید مهم‏تر است ... حتی زنانی که مدعی‏اند مرد را جز بر پایه ظاهرش نمی‏سنجند، در همین ظاهر تراوش زندگی ویژه‏ای را می‏بینند. از همین روست که نظامیان یا آتش‏نشانان یا پزشکان را می‏پسندند؛ اونیفورم نمی‏گذارد درباره قیافه زیاد سخت بگیرند؛ می‏پندارند که در زیر خفتان دلی متفاوت، ماجراجو و مهربان را می‏بوسند؛ و یک شاه جوان، یک شهزاده، برای فتح زیباترین زنان در کشورهایی که از آنها دیدن می‏کند نیازی به خوش سیمایی ندارد، حال آنکه این برای یک دلال بورس لازم است.

پروست - طرف خانه سوان – ص 176

2010-09-08T14:46:00.002+04:30

قبلترها گاهی بی سر و صدا در مهمانی یا اتوبوس یا کلاس درس، صدای همه را موقع بحث ضبط میکردم. بعد مینشستم گوش میکردم. در شیوههای استدلال و مغالطه دقت میکردم. میخندیدم. آفرین میگفتم. از روی شیوه صحبت کردن آدمها، شخصیتشان را بسط می دادم. تمرین خوبی بود برای گوش کردن و حتی صحبت کردن.
مدتهاست این کار فراموشم شده، به این دلیل ساده که خودم زیاد حرف میزنم.

حرف های بیهوده، تا بوده همین بوده!

2010-08-25T01:58:00.002+04:30

خُــــــــــــــــب ... چه خبر؟

پایان نامه ت تموم شد؟

موضوعش چی هست؟

آها! پس درست امسال تموم میشه؟

خارج نمی خوای بری؟

سر کار میری؟

کی باید سربازی بری؟

ازدواج نمی‏کنی؟

هوا گرم شده، نه؟

آقا ما بریم، کاری باری ...

2010-08-22T03:11:00.003+04:30

... اگر تنها مایملک ما، جزیره‌ای است کوچک به قطع صفحه‌ی کاغذ یا دیوار سلول زندان، یا حتی سلول کوچکی در تن که خاطره‌ای را با خود حمل می‌کند، بگذار سوگند بخوریم به تیر خلاص، به آتش کبریت که در بازی ماه و بازی سایه هنوز این شعر پروه‌ور به کبریت امیدمان روشن می‌شود:

افروخته يك به يك سه چوبه‏‌ى كبريت در دل ِ شب
نخستين براى ديدن تمامى ِ رخسارت
دومين براى ديدن ِ چشمان‏‌ات
آخرين براى ديدن ِ دهان‏‌ات
و تاريكى كامل تا آن همه را يك جا به ياد آرم
در آن حال كه به آغوشت مى‌‏فشارم

این بخشی از نوشته و ترجمه شعر پره‏ور است در یادداشت «محسن عمادی» در سایت خانه شاعران جهان. پست قبلی باعث شد درباره او تحقیق کنم و به سایت شخصی‏اش برخوردم که ترجمه‏های بسیار زیبایی از شاعرانی کمتر شناخته شده دارد. متاسفم که پیشتر با این سایت آشنا نشده بودم.

این چند ترجمه اش را دوست‏تر داشتم : یک روز ، حکمت وداع ، آتش رام ، بوسه ، یک هفته ابدی

راه دشوار آزادی ایرانیان ...

2010-08-21T01:08:00.006+04:30

چند روز پیش که به ایمیل تار عنکبوت بسته‏ی وبلاگ سر زدم، دیدم کسی دعوتم کرده به دیدن وبلاگش و در عنوان به انگلیسی نوشته «نوشته یک نویسنده ایرانی در وبلاگ من»! کنجکاو شدم سری به این وبلاگ بزنم و همین دستمایه مکاتبه‏ی دلپذیری شد با نویسنده‏ی انسان دوست و اسپانیایی آن وبلاگ.

«راه دشوار آزادی ایرانیان» را «محسن عمادی»، نویسنده و شاعر ایرانی مقیم اسپانیا برای وبلاگ آلبرت لازارو نوشته و کس دیگری هم آن را به فارسی روان برگردانده است. یادداشت کوتاهی است درباره راهپیمایی دوشنبه 25 خرداد پارسال؛ روزی فراموش نشدنی برای همه آنهایی که در آن شرکت داشتند. می‏توانید آن را در وبلاگ آلبرت بخوانید. ترجمه فارسی این نوشته خوب را دوباره در اینجا منتشر می‏کنم:

پیش از دوازدهم ژوئن گروهی از ما کودتا را پیش‌بینی می‌کردیم، گروهی هنوز نمی‌دانستیم که وقاحت حاکمیت چطور می‌تواند با شور و امیدمان بازی کند. پیش از دوازدهم جولای، جایی نوشته ‌بودم که ما چه‌گوارا داریم، اما مارتین لوتر کینگ نداریم و روزی که مارتین لوتر کینگ داشته باشیم می‌توانیم راه آزادی را پیدا کنیم. پس از کودتا، ما میلیون‌ها مارتین لوتر کینگ داریم، اما تا آزادی هنوز راه درازی درپیش است.
این را در خیابان آزادی فهمیدم، روز پانزدهم ژوئن، پس از دو روز تعقیب و گریز،‌گاز اشک آور، گلوله و آتش. پس از دو روز ناباوری و ضربه‌ی هولناک دروغ. نویسنده‌‌ی هفتاد ساله‌ای با من تماس می‌گیرد که من هم با شما به راهپیمایی می‌آیم، آن‌ها به موی سفید و پیری من کاری ندارند. می‌دانستم که او وقاحت شاه را دیده‌بود، کشتار سیاسی اوایل سال‌های هشتاد را زندگی کرده ‌بود و قتل عام سال هشتاد و نه در خاطراتش نفس می‌کشید و با این حال هنوز اصرار می‌کرد که با ما به خیابان بیاید. تنها بهانه‌ای که برای او داشتم این بود که سن و سالش سرعت همه‌ی ما را در تعقیب و گریز کند می‌کند. فردای آن روز فهمیدیم که کودتاچیان، از جباران همه‌ی تاریخمان وقیح‌ترند. نه برای پیرزنان و پیرمردان حرمتی قائلند و نه از کشتن کودکان ابایی دارند .در خیابان آزادی اما، سه میلیون مارتین لوترکینگ به هم پیوستند و همه یکصدا می‌گفتند که من رویایی دارم. سبز رنگ ما بود، همه سبز بودیم. مردم از بالای خانه‌ها برایمان دست تکان می‌دادند، روبان‌های سبز، خنده‌های رنگی دخترکان زیبا، اشتیاق پرشکوه پسران. غروب بود، یکصدا نخ‌های سبز رویاهایمان را به هم گره زده بودیم و سرخوش قصد خانه می‌کردیم. صدای گلوله بود، رنگ خون بود، درست در لحظه‌ای که همه به خانه‌هایشان بر می‌گشتند. به کوچه‌ای می‌رسم که پر از دود و آتش است. زخمی‌ها را می‌برند. یک نفر از بلندای خشم‌اش شلیک می‌کند. تکه سنگی را بر می‌دارم، می‌خواهم سنگ را تا اوج خشمش پرتاب کنم و نمی‌توانم. سنگ را آرام بر زمین می‌گذارم. این سنگ چون بغضی در گلوی من گیر کرده‌است. آن غروب، هفت نفر کشته شدند و بسیاری زخمی. آمبولانس‌ها باید زخمی‌ها را به بیمارستان می‌بردند،‌نمی‌دانستیم که آن‌ها آژیر مرگ می‌کشند. زخمی‌های بسیاری یک‌راست راهی زندان شدند،‌گروهی کشته شدند. روزی که همه‌ی ما چه‌گوارا بودیم، ما شبانه می‌کشتند، در گورهای دسته‌جمعی دفن می‌کردند. هیچ‌کس خبر نداشت، مزارمان را ویران می‌کردند و بزرگراه‌ها بر خاطره‌ی ما احداث می‌شد. روزی که همه مارتین لوتر کینگ شدیم، در خیابان‌ها،‌ پیش چشم خاطره و تاریخ، خیره در نگاه دوربین‌ها بر ما آتش گشودند. هنوز تا آزادی راه درازی در پیش داریم.

برای اکبر کرمی نازنین ...

2010-08-13T00:37:00.004+04:30

امروز در میان اخبار خواندم که دکتر اکبر کرمی، پزشک و فعال حقوق بشر شهر قم، بعد از 8 ماه بازداشت طی حکمی به سه سال زندان، 74 ضربه شلاق و 5 سال تبعید به خورموج محکوم شده است. با خواندن خبر بهت زده شدم. در این چند سال کم و بیش بیشتر نوشته‏هایش را خوانده بودم و حالا می‏بینم که قاضی حتی دستور داده هارد رایانه‏اش را نابود کنند تا مقالات منتشر نشده‏اش از بین برود. انگار کنید 500 سال پیش است که کتاب‏ها را می‏سوزاندند. اما مگر چه چیزی در نوشته‏های اکبر کرمی بوده که در بیدادگاه انقلاب چنین حکمی داده‏اند؟

سال 83 قرار بود بخش اجتماعی نشریه مان را به موضوع س.ک.س و تحول روابط جنسی در ایران اختصاص بدهیم. آن زمان نوشتن در این زمینه به آسانی الان نبود. وقتی من این موضوع را در تحریریه نشریه مطرح کردم، برای جمع خودمان هم بحث کردن در مورد آن دشوار بود، چه اینکه جمع دانشجویی ما مختلط بود و بچه‏ها از هم حیا می کردند. با این حال به این نتجه رسیده بودیم که این موضوع واقعا یک مسأله است و ارزش بررسی دارد. یکی از مقالات آن شماره از آن دکتر کرمی بود.

یکی از اعضای تحریریه مقاله «سندروم استبداد ایرانی و سرطان اضطراب جنسی» ایشان را خوانده بود و به تحریریه آورد. به نظرم مقاله‏ی بسیار جالبی آمد. فورا با آقای کرمی تماس گرفتم و رضایت گرفتم که آن را با کمی دستکاری محتوایی چاپ کنیم. چند وقت بعد این مقاله در جشنواره نشریات دانشجویی کشور رتبه نخست مقالات اجتماعی را از آن خود کرد (متاسفانه به مقاله چاپ شده دسترسی ندارم که در اینجا بگذارم). ایمیل زدم و تبریک گفتم. می‏خواستم جایزه (یک سکه و یک لوح تقدیر) را برایش ببرم. با تواضع جایزه را به نشریه بخشید و نوشت که هزینه بهبود وضع نشریه کنید.

در این چند سال بسیاری از نوشته‏های او را می‏خواندم و از آنها می‏آموختم. برخی از مقالات او در زمان خود بسیار برجسته و پراستناد شدند و این نشان از این دارد که به درستی بر موضوع تحلیل همه‏جانبه‏ی مقوله س.ک.س در ایران انگشت گذاشته است و به خوبی آثار سرکوب جنسی را در بازتولید نظام سیاسی ما نشان می‏داد. از همین زاویه می‏توان فهمید چرا قاضی دادگاه اسلامی حکم می‏دهد نوشته‏های او را نابود کنند. عمده مقالات او را می توان در بایگانی سایت اخبار روز و یا در بخش نویسندگان سایت سکولاریسم نو یافت. دریغ از چنین مردانی که باید در گوشه زندان بمانند.

امیدوارم بتواند این روزهای سخت را تاب بیاورد. برای ما جز امیداری چیزی در چنته نمانده.

جستجو - 2

2010-08-07T01:02:00.000+04:30

ایرادی که من به روزنامه‏ها می‏گیرم این است که هر روز توجه ما را به یک مشت چیزهای بی اهمیت جلب می‏کنند، در حالی که کتاب‏هایی را که چیزهای اساسی در آنها نوشته شده بیشتر از سه یا چهار بار نمی‏خوانیم

پروست - طرف خانه سوان – صفحه 90

2010-08-03T01:25:00.002+04:30

به این نتیجه رسیده‏ام که پشتکار بسیار بسیار مهم‏تر از استعداد و هوش است. البته گویا چند نفر هم قبل از من به این نتیجه رسیده اند.

2010-07-05T13:52:00.003+04:30

- سلام / یعنی دلم برایت تنگ شده بود.
- سلام / یعنی من هم همین طور.
- امروز هوا سرد شده / یعنی دیروز نبودی.
- شاید بارون بیاد / یعنی امروز هستم، نگاهم کن.
- شعری رو که خواستی پیدا کردم / یعنی دیروز همه ش به فکر تو بودم.
- می خوام بذارمش تو قاب که هر روز بخونمش / که هر روز به یاد تو باشم.
- وسط های شعر گریه م گرفت / بس که به تو فکر کردم.
- فقط شعرِ خوبه که آدم رو به گریه می اندازه / کاش آن لحظه پیش تو بودم.
- اون جا که درباره ترسیدن از عشق بود / من از عشق تو می ترسم.
- یکی هم برای تو قاب می کنم. دوست داری؟ / دوستت دارم.
- دوست دارم / دوستت دارم.

عکس: کیارنگ علایی
پرسه در حوالی زندگی / روایت مصطفی مستور، تهران: چشمه، 1385.

وصف حال

2010-06-20T22:16:00.001+04:30

]پرسش و پاسخی[ از امتحان شفاهی دکتری

کار دستگاه آموزش عالی چیست؟ - تبدیل آدم به ماشین

از چه راهی؟ - با خو کردن به ملال زدگی

چگونه به این امر دست می‏توان یافت؟ - با مفهوم وظیفه

با کدام سرمشق؟ - فیلولوگ، که سرمشق خرخوانی می‏دهد

انسان کامل کدام است؟ - کارمند دولت

کدام فلسفه عالی‏ترین قاعده را در مورد ]وظیفه‏ی‏[ کارمند دولت به دست می‏دهد؟

- فلسفه‏ی کانت، که کارمند دولت را در مقام شی‏ء در ذاتِ خود در برابر کارمند دولت در مقام نمود به داوری می‏نشاند.

نیچه- غروب بت‏ها- ترجمه آشوری- آگه، ص127

اهلی‏سازی می‏کنیم اما به چه قیمت؟

2010-06-18T03:33:00.002+04:30

دو روز پیش جلسه‏ای کاری در مؤسسه محل کارم تشکیل شده بود. از من هم دعوت کرده بودند که طرح مورد بحث در جلسه را بخوانم و در جلسه انتقادات و نظراتم را بیان کنم. موضوع جلسه طرحی بسیار بلندپروازانه با برآورد هزینه‏ای سرسام‏آور بود. طرحی که دست‏کم 70 میلیون تومان برآورد اولیه شده بود، حتی در نگارش و ترجمه اصطلاحات تخصصی ایراد داشت. حساب کنید محتوایش چقدر بی‏ در و پیکر بود. من هم با اینکه می‏دانستم نظراتم به شخم آقایان هم نیست، ابلهانه در دو روز تمام چیزهایی که به نظرم می‏رسید نوشتم و برای جلسه آماده شدم. خوش‏بختانه یکی از کارشناسان خبره کتابخانه ملی ‏ما را همراهی می‏کرد.

از همان ابتدای جلسه مدیر مؤسسه بالای منبر رفت که ما می‏خواهیم مکانیزه شدن فرایند آرشیو نشریات و روزنامه‏ها را برای اولین بار در ایران و جهان پیاده کنیم، حتی تحلیل محتوای آنها را رایانه‏ای کنیم، در مرحله بعد او.سی.آر فارسی با دقت 100 درصد بسازیم و دست آخر روی دست آی.اس.آی بلند شویم. اصلا معنی ندارد دانشمندان ما مجبور باشند به انگلیسی بنویسند، ما خودمان به نشریه‏ها رتبه می‏دهیم و آخر آخرش که هدف اصلی ماست اینکه طبق فرمایش مقام معظم رهبری به تولید علم ایران کمک کنیم!

همه اینها را طوری می‏گفت که انگار کشف‏های جدیدی کرده که کسی در رشته ما از آن‏ها و سابقه پژوهش در موردشان خبر ندارد. با شوق و اعتماد به نفسی درخور احمدی نژاد. من هیچ نمی‏گفتم و صبر کردم بقیه حرف‏هایشان را بزنند. بیچاره‏ها همه تلاش می‏کردند حالی این مدیر جوان و بی‏ربط به رشته ما حالی کنند که این راه‏های رفته را دوباره نیازمایید. بیایید روی چیزهای دم دست‏تر و کم‏تر بلندپروازانه کار کنید، این کارها فقط دهان‏پر کنند و ... . مدیر اصلا گوشش بدهکار نبود. پیدا بود این جلسه صوری و اجباری است. نوبت به آن خانم کارشناس کتابخانه ملی رسید.

‏همه آنچه را که دیگران گفته بودند با چنان متانتی می‏گفت که من مبهوت بیانش شده بودم. در عین حال که به آقای مدیر می‏فهماند چقدر جاه طلبانه و بدون پشتوانه علمی به این کار دست زده، هر 10 دقیقه می‏گفت «البته نه که نشه انجام داد یا خدای نکرده فقط سنگ جلوی پاتون بندازم، دوست دارم به این نکات ریز هم توجه کنید ...». دنیایی از تجربه بود. تمام نکات مهم یادداشت‏های من را در پنج دقیقه گفت، به همراه حدود نیم ساعت فشرده تجربیات جهانی و حتی داخل ایران. یک لحظه دیدم مدیرمان مثل یخ توی صندلی‏اش وارفته است. فکر کردم من اگر جایش بودم الان واقعاً به این فکر می‏کردم «جای اوست که روی صندلی من نشسته باشد».

این دو روز بیشتر فکرم مشغول این بود که چطور در ساختار اداری ایران مدیران مدیریت می‏کنند. کسی با یک عمر دانش و تجربه چون در این ساختار جایی ندارد، باید در قامت مشاور به مؤسسه ما بیاید و سوء مدیریت و بی‏تدبیری آنجا را رفع و رجوع کند. در بهترین حالت، آن مدیر بعد از مدت‏ها می‏فهمد اصلا مدیریت یعنی چه! یاد مقاله گلدان آهنی و نخل پلاستیک: رویای تحقق ناپذیر روشنفکران افتادم که محمد قائد در سال 84 و بعد از روی کار آمدن احمدی نژاد نوشته بود:

تاريخ ايران را مى‏‌توان چنين خلاصه كرد: صحرانشينان به شهر مى‌‏تازند، شهر را خرد و خراب مى‌‏كنند و پس از يك نسل به فرهنگ شهر تن مى‏سپارند. نسل دوم مهاجمان كه خصلت‏هاى صحرانشينى را از دست داده است به آباد كردن شهرها مى‌‏پردازد اما مقهور مهاجمان صحرانشين ديگرى مى‌‏شود

پی نوشت: آخر جلسه آن طور که پیش‏بینی می‏کردم معلوم شد که مقدمات طرح هم به تصویب رسیده و نظر مشورتی ما الان اصلا به درد نمی‏خورد. به این خانم گفتم ببینید چطور پول هدر می‏دهند، باز حکایت چاه‏های حاج میرزا آقاسی است که گفته بود اگر آب ندارند دست‏کم برای عده‏ای نان دارند. گفت بگذار خرج چهارتا برنامه نویس کنند. بهتر از این است که پول بدند بسیجی‏ها مردم را بزنند. دیدم زیاد هم بی‏ربط نمی‏گوید!

قضیه شکل اول، قضیه شکل دوم ... مقصر کیست؟

2010-05-22T01:14:00.004+04:30

می‏بخشید که نوشته کمی طولانی است، اما هر چه فکر کردم دیدم این روضه حضرت عباس اولش لازم است. این را برای جای دیگری نوشته بودم که منتشر نشد و به اینجا رسید.

عباس کیارستمی فیلمی اپیزودیک و کمتر دیده شده دارد به نام «قضیه شکل اول، قضیه شکل دوم» که حدود سال 58 ساخته شده است. داستان فیلم از این قرار است که معلم مدرسه‏ای از هفت دانش آموز آخر کلاس می‏‏خواهد دانش آموز خاطی کلاس را که با ضرب گرفتن بر روی میز باعث «اخلال در نظم» کلاس شده معرفی کنند و در غیر این صورت هفت نفرشان یک هفته از کلاس اخراج می‏شوند. هر هفت دانش‏آموز از کلاس بیرون می‏روند. صحنه از اینجا برش می‏خورد. فیلم کلاس برای پدران این دانش‏آموزان و برخی از چهره‏های معروف آن زمان نمایش داده می‏شود و از آنها سوال می‏شود دانش‏آموزان چه باید بکنند؟ پاسخ ها بسیار جالب است. برخی با ادبیات چپ آن زمان بر لزوم «مقاومت» در برابر «دیکتاتوری معلم» اصرار می‏کنند، برخی می‏گویند باید لو بدهند، نباید همه پای یک نفر بسوزند. برخی می‏گویند باید اتحاد را حفظ کرد و خلاصه جواب‏ها اغلب حول لو دادن یا لو ندادن هستند.

در اپیزود بعدی، سه روز بعد، یکی از دانش آموزان به کلاس برمی‏‏گردد و دانش آموز خاطی را معرفی می‏کند. کیارستمی ‏دوباره سراغ همان آدم‏ها می‏رود و نظر آنها را در مورد عمل دانش آموز در لو دادن رفیق خطاکارش می‏پرسد. از جمله این شخصیت‏ها می‏توان به نورالدین کیانوری (که چندی بعد مجبور به اعتراف در تلویزیون شد)، صادق قطب زاده (که بعدها اعدام شد)، خلخالی (حاکم شرع دادگاه‏های انقلاب)، دکتر عبدالکریم لاهیجی، موسوی گرمارودی، نادر ابراهیمی، دکتر شکوهی (وزیر آموزش و پرورش وقت)، آیت الله گلزاده غفوری، ابراهیم یزدی، کمال خرازی و چند شخصیت هنری، ادبی، سیاسی و مذهبی دیگر اشاره کرد. پاسخ اینها هم باز جالب است. برخی می‏گویند کار درستی کرده، برخی معتقدند باید این خائن از سوی بقیه بایکوت انقلابی شود و خلاصه باز بحث بر سر لو دادن یا لو ندادن است.

در میان تمام شخصیت‏هایی که مورد مصاحبه واقع می‏شوند و اغلب دانش آموز لو دهنده را محکوم می‏کنند تنها چند نفر از جمله نادر ابراهیمی‏اند که به درستی معلم را محکوم می‏کنند؛ چرا که این معلم است که دانش آموزان را تشویق به لو دادن می‏کند و آنها را بر سر دوراهی خیانت به دوست یا حضور در کلاس گرفتار می‏کند. این معلم است که نه تنها نمی‏خواهد ببیند آن ضرب گرفتن روی میز به خاطر روش خسته کننده تدریس اوست، که پیدا کردن آن دانش آموز را هم بر عهده دانش آموزان می‏گذارد. بقیه را هم در خفه کردن آن صدای اعتراض همراه می‏کند.

نهاد کتابخانه‏های عمومی کشور چندی پیش آزمونی برای استخدام برگزار کرده بود که سؤالات آن بی‏شباهت به تفتیش عقاید در قرون وسطی نبود. اکنون برای کسانی که به مصاحبه دعوت کرده باز مصاحبه گذاشته و 30 نمره از100 نمره‏ی آن را به مسائل عقیدتی اختصاص داده است. بسیاری از افراد نیازمند به کار که مجبورند در این مصاحبه‏ها شرکت کنند باید ساعت‏ها با خودشان کلنجار بروند که جلوی بازجویان چطور ظاهر شوند.

بعد از سی سال هنوز همان داستان معلم و دانش‏آموزان است. این بار از تو می‏خواهند که خودت را لو بدهی. خودشان می‏دانند که احتمالا بسیاری خودشان را آن‏طور که آنها می‏خواهند وانموده‏اند. پس به این اکتفا نمی‏کنند تا فرد را مجبورکنند رو در رو اعتراف کند. در این بین بسیاری خواهند پرسید آیا باید جواب‏ها را آن طور که می‏خواهند جواب می‏دادیم یا آن طور که اعتقاد داشتیم؟ آیا باید در مصاحبه آن‏طور که می‏خواهند ظاهر بشویم یا آن‏طور که اعتقاد داریم؟ برای مصاحبه لباس و ظاهری که می‏خواهند داشته باشیم یا آن‏طور که هستیم بمانیم؟ آنها که سوالات را مطابق خواست آنها جواب دادند خائن و خودفروخته و نامرد/نازن هستند؟ آنها که قبول می‏شوند چطور؟ خلاصه اینکه خودمان را لو بدهیم یا نه؟

دانش‏آموزان لو نمی‏دهند و یک هفته از کلاس بیرون می‏مانند. دانش‏آموزان لو می‏دهند و بعد از سه روز به کلاس بر می‏گردند. در هر دو حال چیزی از کیفیت کلاس تغییری نکرده. معلم درس خشک و کسل کنند‏ه‏اش را از سر می‏گیرد. صدای اعتراض قرار نبود شنیده شود.

اینجا باز به آن استدلال نادر ابراهیمی برمی‏گردم. این شیوه غلط سازمانی چون نهاد کتابخانه‏ها است که ما را بر سر دوراهی ریاکاری یا صداقت قرار می‏دهد، دوراهی‏‏ای که انگار به استخدام یا رد شدن می‏انجامد. نهاد دوست دارد این تصور را جا بیندارد که خدوم‏ترها و درستکار‏تر‏ها را انتخاب می‏کند، اما پیام ضمنی‏اش این است که اغلب آنها که صداقت پیشه کنند از دروازه رد نخواهند شد! اما آنها هم که به عنوان نفوذی رد شوند به زودی خواهند دید که در قرار است بر همان پاشنه قبلی بچرخد.

مدت‏ها در برابر کسانی از دوستانم که در این موقعیت‏ها دورویی می‏کردند موضع سفت و سخت می‏گرفتم. بارها ترک رابطه کردم. شاید فکر می‏کردم رابطه با آنان مرا هم شل می‏کند که روزی مثل آنان رفتار کنم. اما الان بیش از هر وقت به این نتیجه رسیده ام که ما بیش از آن که به کلنجار رفتن با خودمان و دوستانمان بر سر این دوراهی بپردازیم بهتر است به مبارزه با کسانی برخیزیم که این دوراهی‏های غیر انسانی را در برابر ما می‏گذارند.

باز هم پوزش می‏‏خواهم اگر طولانی شد.

پی نوشت: فیلم کیارستمی به خاطر برداشت های سیاسی تند و تیزی که از آن ممکن بود مجوز پخش نگرفت. سال گذشته همزمان با پخش نخست آن در ایتالیا روی اینترنت قرار گرفت. دیدن آن را توصیه می‏کنم. می‏توانید آن را از اینجا ببینید، یا ازاینجا دانلود کنید.

2010-05-16T01:35:00.004+04:30

خروش

در باد می دَوَم،

فریاد می زنم:

……………………..

………آن کیست کو رَوَد به جنگ اَبَرمن،

………فریاد زندگان برآرد،

……….اندوه مردگان بسُراید:

…………..

………………ای هادمان خندة هستی

………………و ای حاملان مرگ و ندبه و پستی

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,, وارونه باد تاج سیهتان!

……………………….

………………سبزینه از دَمِتان خسته،

………………گل از غمان بشکسته،

………………قمری به غم بنشسته،

……………………………..در قیل وقال خیل کلاغان.

……………………….

……………... بگذار تا سبزه برآید،

…………....... بگذار گل جامه گشاید،

……………... بگذار تا به ترانه درآید،

…………………………….قمری خسته دل، به جان خسته.

………….

………………شاید تونیز روزی،

………………آواز سر کنی

………………با خیل زندگان!

الف. ز

جستجو - 1

2010-05-12T02:29:00.001+04:30

... دلشوره‏ی زمانی را که حس می‏کنی آنی که دوست می‏داری دور از تو در جایی خوش است، و دستت به او نمی‏رسد ...

طرف خانه سوان – صفحه 95

هنر «در جستجوی زمان از دست رفته» خواندن!

2010-05-11T01:41:00.003+04:30

سال پیش برای تولدم بچه‏ها کتاب «در جستجوی زمان از دست رفته» را خریدند. از آنجا که به نظر می‏رسید خواندن این رمان هفت جلدی خارج از توان من باشد، قول دادم تا آخر سال آن را بخوانم. چندین بار در هفته‏های بعد از آن تلاش کردم جلد اول را شروع کنم، اما نقدها و کتاب‏هایی که پیرامون «جستجو» خوانده بودم به نحو آزار دهنده‏ای مانع از این می‏شدند که در رمان غرق شوم و از این غرق شدن لذت ببرم. مدام یا راوی را با خود پروست اشتباه می‏گرفتم و یا تکنیک‏ها و ویژگی‏های نگارشی آن را همزمان با خواندنش در ذهنم مرور می‏کردم. طولی نکشید به این نتیجه رسیدم کتاب را تا زایل شدن اثر آن نقدها کنار بگذارم. ‏‏

بعد از عید به کتابی جدید و کم‏حجم برخوردم به نام «گزیده‏های در جستجوی زمان از دست رفته» که خود مهدی سحابی، مترجم «جستجو»، برای خوانندگان تنبلی فراهم آورده که حال خواندن اصل رمان را ندارند. سریع خریدم! اما بعد از خواندن مقدمه‏ی بسیار زیبای سحابی به این فکر کردم که چرا من گزیده‏های خودم از «جستجو» را نداشته باشم؟ کتاب را زود کادو کردم و به اولین تنبلی که می‏شناختم هدیه دادم!

خواندن «جستجو» برای من تا حدی هراس‏انگیز است؛ کتابی با چنان جزئیات دقیق در بیان روحیات انسان‏ها که ژرفا و پیچیدگی‏ اندیشه‏ی نویسنده‏اش، ویرجینیا ولف را برای شش سال در سکوت برد. من واقعاً از نوشته‏های قوی می‏ترسم، چون نوشتن بعد از آنها دشوارتر می‏شود.

می‏گویند بعد از خواندن «جستجو» آدم دیگری خواهی بود. به هر حال مدتی است خواندن آن را شروع کرده‏‏ام. به تدریج برخی از گزیده‏های خودم را در اینجا خواهم گذاشت.

پی نوشت: از عجایب روزگار این است که حتی یک سایت مختص پروست در اینترنت نیست!

روز – خارجی – کنگان

2010-04-18T02:51:00.002+04:30

از چادر که می‏زنم بیرون، تلو تلو خوران به سمت دریا می‏روم. بیست متری بیشتر نیست. دریا آرام است، موج‏ها کوتاه. نسیمی خنک پوست را نوازش می‏کند. آفتاب نیمروز بهاری شن‏ها را گرم کرده و بازتاب نور نقره‏فام دریا چشم را می‏زند. چپ و راست می‏روم تا بالاخره انگشتان پایم آب را احساس می‏کنند. کمی جلو می‏روم. سردم می‏شود. برمی‏گردم به خط موج‏ها. سرم گیج می‏رود. به پشت روی ماسه‏ها دراز می‏کشم. آفتاب اذیت می‏کند. کلاه حصیری را روی صورتم می‏کشم ...

... صداهایی مبهم در تالار گوشم می‏پیچد. همان‏طور دراز کشیده صورتم را به چپ وراست می‏چرخانم. دختر و پسری پنجاه متر آن طرف‏تر توی آب عشق‏بازی می‏کنند. محلی‏اند. موتورشان را چند متر دورتر از من گذاشته‏‏اند. شادند. حسودی‏ام می‏شود. در میان بوسه‏ها دختر متوجه نگاه من می‏شود. صورتم را برمی‏گردانم. هنوز سرم گیج می‏رود ...

... خورشید پایین آمده. دور و برم کسی نیست. کمی دورتر جزیره‏ای درست شده. با زحمت خودم را به آنجا می‏رسانم. هنوز مثل خرچنگ‏ها کج کج راه می‏روم. یک جا می‏نشینم. پیرمردی عرب با بزهایش در فاصله‏ای دور کنار دریا آمده‏اند. برایم دست تکان می‏دهد. از همین‏جا می‏توانم لبخندش را ببینم. بی‏اختیار بلند می‏شوم و به سمتش می‏روم. طوری که انگار به کار بزها خیلی واردم می‏پرسم چرا بزها را اینجا آورده‏ای؟ می‏گوید مریض شده‏‏اند و چند تاشان مرده‏اند. می‏گویم ببر دامپزشک. می‏گوید برده‏ام، اما گفته‏اند آب دریا هم خوب است برایشان. دوباره بی‏اختیار پیشنهاد می‏دهم با هم آنها را در دریا بشوییم. خنده‏رو است. از اخلاقش خوشم آمده! می‏پرم اولین بز را بگیرم در می‏رود و با سر می‏روم توی ماسه‏ها. هر دو می‏خندیم. شک می‏کنم او هم مست نباشد! شرط می‏کنیم او بگیرد و من بشویم. من بزها را یکی یکی می‏برم توی آب و حسابی دست به سر و رویشان می‏کشم. با وجود سردرد خفیفی که دارم لذت می‏برم. حتی بزها هم می‏خندند، یا به نظر من این‏طور می‏آید. آخریشان یک بز قلدری است. می‏برم توی آب. وحشی می‏شود و یک لگد به آنجایی می‏زند که نباید. ولش می‏کنم توی آب. دل و روده‏ام به هم می‏پیچد. برمی‏گردم به ساحل. پیرمرد نگران شده. می‏خندم. می‏خندد. بزها هم می‏خندند. همه با هم خداحافظی می‏کنیم. دوباره به پشت روی ماسه‏ها دراز می‏کشم ...

آینده از آن ماست

2010-03-20T15:23:00.007+03:30

ما مست از سخنانی هستیم که هنوز به فریاد در نیاورده‌ایم
مست از بوسه‌هایی هستیم که هنوز نگرفته‌ایم
از روزهایی که هنوز نیامده‌اند
از آزادی که در طلبش بودیم
از آزادی که ذره ذره به دست می‌آوریم
پرچم را بالا بگیر تا بر صورت بال‌ها سیلی بزند
حتی لاک‌پشت‌ها هم هنگامی که بدانند به کجا می روند
زودتر از خرگوش‌ها به مقصد می رسند

یانیس ریتسوس

مربوط: بهاریه داریوش مهرجویی

What lies beneath

2010-03-16T15:35:00.004+03:30

پیش‏نوشت: اول اینکه بعد از بحث و کنکاش بسیار با خودم به این نتیجه رسیدم که همین‏جور بیخودی نیست که بیشتر وبلاگ‏های فارسی از فونت 12 استفاده می‏کنند! فونت 13 حجم مطلب را زیاد می‏کند. هم خودم وحشت می‏کنم هم خواننده! و این تنها دلیلی است که برای نبود خواننده و کامنت‏گذار به ذهنم می‏رسد. در نتیجه از امروز من هم به 12 نویسان می‏پیوندم.

و اما اصل مطلب ...

یک دسته از دوستان –دختران البته!- هستند که یک‏دفعه بعد از یکی دو سال سر و کله‏شان پیدا می‏شود و جوری گرم می‏گیرند انگار شصت سال با هم رفیق بوده‏اید. در حالی که تا همین دو سال پیش با هم «من، شما، ایشان» بوده‏اید، چنان با حرارت از خاطرات بی‏مزۀ دوره دانشگاه و اساتید و اردو و ... تعریف می‏کنند که هر چقدر فکر می‏کنی به یاد نمی‏آوری حتی آن روزها هم آن اتفاقات آن قدر پرشور و حال بوده‏اند. تماس‏های تلفنی بیشتر می‏شود، از تو می‏خواهند فلان کار را برایشان انجام بدهی، همین‏جوری دلواپست می‏شوند، در مورد مسائل شخصی‏شان درد دل می‏کنند. و خلاصه .... .

تا اینجا طوری نیست. هیچ کس از توجه کردن و توجه دیدن بدش نمی آید. اما کم کم میزان تحویل گرفتن از حد معمول فراتر می رود و در مقابل اگر همان قدر توجه نکنی و سراغ نگیری دلخوری پیش می آید. از آنجا که بنده به میزان باحال بودن -یا به تعبیری بی‏حال بودن- خودم سخت آگاهم، اول از همه ترس برم می‏دارد که والله من 27 سال با خودم زندگی کرده‏ام –پیر شدم رفت!- این چیزی که از من ساخته‏اید نیستم، نه آن آدم خیلی باحال تماس های اول و نه این آدم بی مرام و یبس جدید! و این ماجرا بارها تکرار میشود و هر بار پایانی مسخره‏تر از بار قبل دارد. باز هم مسخره‏تر اینکه هر چقدر فکر می‏کنم می‏بینم در خودم هم رگه‏هایی از این رفتارها هست. و همه این فرایند مثل بازی رمزگذاری شده‏ای است که دو طرف بازی‏ می‏کنند، یا جدی می‏شود یا تمام!

چند وقت پیش این مطلب نازلی را اینجا دیدم که برایم بسیار جالب بود، به خصوص که از زبان یک دختر به همین ماجرا پرداخته است! همیشه برایم عجیب بوده که بعضی آدم‏های معمولی این همه پیچیده‏اند. با این مطلب نازلی می‏شود یک درام تمیز نوشت:

می تونم دختره رو تصور کنم، که بعد از "شکست عشقی" غیرقابل باورش تو رابطه ای که این قدر رو آینده اش حساب کرده بود -دور از ذهن نیست که مدرسه ای که بچه های مشترک رو باید ثبت نام کنن رو دست تنها انتخاب کرده بوده، لباس و مراسم و اساب و اثاثیه منزل مشترک و باقی ماجرا که جای خود داره- رفته طرف این پسره.
البته به عادت قدیمش از همون اوایل رابطه ی آینده دار، این یکیو تو آب نمک خوابونده بوده محض روز مبادای احتمالی. واسش اداهای مخصوص دلبریش رو در می آورده، مرتب بهش زنگ و اس ام اس می زده، می گفته چقدر دوست خوبیه، چقدر از ا فرند دوستش داره، چقدر رفیقه، واسش از این ور و اون ور سوغاتی های جور واجور می آورده، کتاب و مجله و فیلم ازش قرض می گرفته و در موردشون باهاش حرف می زده، وقتی ناراحت یا عصبی بوده بهش زنگ می زده و تکرار می کرده چقدر صداش آرامش بخشه، چقدر خوبه که می تونه بفهمه پشت این همه صمیمیت فقط دوستیه نه چیز دیگه، چقدر وجودش بین این همه آدم نارفیق غنیمته، قرارهای دو نفری طولانی باهاش می ذاشته و البته عکس های جور واجورش با لباس های جور واجورتر نشونش می داده و نظرشو می خواسته و حتی بعید نیست واسه نشون دادن حسن نیتش یکی دوبار تلاشی -که از ابتدا به نافرجام بودنش اطمینان داشته- هم برای آشنا کردن پسره با دو-سه تا از دوستای خودش کرده باشه.
بعد خب زده و رابطه ی آینده دار به بن بست رسیده و مرد رویاها سوار اسبش شده و در حالی که دختره آماده ی گذاشتنش تو آب نمک کذایی بوده که شاید سال ها بعد بالاخره بفهمه چه اشتباهی کرده و این دختره بهترین انتخاب زندگیش بوده از اول و دست از پا درازتر برگرده و به پاش بیفته که منو ببخش، در حال رفتن به دور دست ها یکی دیگه رو -که حریف بسیار قدریه- هم زده زیربغلش و تمام امیدهای دختره رو تبدیل به ناامیدی کرده.
دختره با عادت مالوف چند وقتی رو به مویه و زاری بر عشق از دست رفته گذرونده و از عالم و آدم بریده. فقط رفیق نایاب عزیز رو که همون پسره ی مورد نظر باشه به خلوتش راه داده. واسش از جفای معشوق گفته و اندوهی به وسعت عالم امکان. در کمال بی منظوری اعلام کرده تنها آدمیه که می تونه باهاش حرف بزنه و اطمینان داشته باشه درکش می کنه. تنها مردیه که می فهمش. تنها انسانی روی این کره ی خاکی که بهش اطمینان داره. همچنان با ظرافت پروژه ی عکس ها رو پیش برده، قرارهای دو نفری رو بیشتر کرده، تلفن ها رو مرتب تر کرده، به صداش عشوه ی بیشتری داده، حرف هاش در مورد فیلم ها و کتاب ها جهت دارتر شده و در نهایت پسره رو به دام انداخته.
از این جا به بعدش؟ وقتی بهش فکر می کنم خبیثانه ترین لبخند عالم روی لبمه و نمی تونم جلوی غنج رفتن دلم رو از موقعیت اره به کونی که دختره، حالا، بعد از جدی شدن رابطه اش با پسره داره بگیرم."

احساس اولین بوسه

2010-03-10T02:05:00.007+03:30

و از آرزوهای من این است که یک روز نسخه‏ای از این تابلو را در خانه‏ام داشته باشم. فقط گاهی می‏گویم کاش آن زن کمی فعال‏تر بود، یا شاید همیشه این‏طور است!

تطمیع علمی-تفریحی-سیاسی!

2010-03-03T03:07:00.002+03:30

نذر می‏کنم اگر در یک ماه آینده پروپوزال پایان نامه را تمام کنم، سریال ارتش سری را یک بار از اول تا آخر ببینم!

اول نوشتم «در جستجوی زمان از دست رفته» را می خوانم، ولی خب آدم باید استطاعت نذر را داشته باشد!

نمایش فیلمی جدید از حمله به کوی دانشگاه در 25 خرداد

2010-02-23T05:10:00.007+03:30

...

بعد از هشت ماه دوباره تمام خاطرات آن دو شب بعد از انتخابات در کوی در برابرم زنده شده است.

امشب بی بی سی فارسی فیلم جدیدی از حمله به کوی دانشگاه پخش کرد که وحشی‏گری لباس شخصی‏ها و نیروهای نظامی در آن شب را به تصویر کشیده است. لینک دانلود را پایین گذاشته‏ام. این تنها فیلمی است که از نزدیک صحنۀ ورود به کوی و ضرب وشتم دانشجویان را نشان می‏دهد. فیلم پخش شده از سوی بی بی سی حدود هفت دقیقه است، در حالی که فیلم اصلی گویا بیست دقیقه است که من هنوز ندیده‏ام. مجری بی.بی.سی در مورد شیوه دستیابی به این فیلم توضیحی نداد.

همان طور که مجری برنامه بی بی سی تأکید می‏کند این صحنه‏ها با دوربین حرفه‏ای و البته از طرف نیروهای لباس شخصی فیلم‏برداری شده است. در دو شب درگیری در کوی، با توجه به اینکه ممکن بود برخی از بسیجی‏ها از چهره بچه‏ها فیلم بگیرند و بعد دردسر ساز شود، به هیچ کس اجازه فیلم‏برداری داده نشد و تنها فیلمی که از شب حادثه بود، از روی پشت بامی ورود موتورهای گارد ویژه را نشان می‏داد.

فیلم‏ از ساعت 1:30 صبح شروع می‏شود؛ وقتی که پرتاب بی‏امان گاز فلفل بچه‏ها را تا میدان اصلی کوی عقب رانده بود، اما باز اجازه نمی‏دادند بسیجی‏ها و نیروهای انتظامی به کوی وارد شوند. همین فیلم دوبار تلاش ناموفق‏ آنها برای ورود به کوی را نشان می‏دهد که هر بار با کوکتل مولوتف به عقب رانده می‏شوند. در نهایت در ساعت 2صبح با پشتیبانی گارد ویژه و موتورسواران از در اصلی به داخل کوی می‏ریزند –البته در همان زمان از در پایینی کوی هم وارد شده بودند. صحنۀ بعدی حضور انبوه بسیج و نیروی انتظامی در خیابان کوی را نشان می‏دهد در حالی که فیلم‏بردار به همراهش می‏گوید (سردار) رجب‏زاده دستور داده است.

اما دردناک‏ترین بخش فیلم جلوی کتابخانه است. ورود به محوطه کتابخانه همراه با صحنه‏ای است که یک دانشجو را از موهایش گرفته‏اند و روی زمین می‏کشند. آن‏قدر صحنه وحشیانه است که لباس شخصی‏ها فریاد می‏زنند بس است نزنید! بچه‏ها را از کتابخانه بیرون کشیده‏اند و با فحش‏های رکیک می‏زنند و روی هم تلنبارشان می‏کنند. صورت یک نفر تماما خون آلود است و البته اینها تنها بخشی از خشونت و وحشی‏گری آن شب است.

یکی از دوستان من که خودش را برای آزمون زبان روسی فردا آماده می‏کرد در همان کتابخانه گیر افتاده بود. از طبقه سوم تا پایین روی پله‏ها هلش می‏داده‏اند به طوری که مچ هر دو پایش از چند نقطه شکسته بود. وقتی سپیده زد و اراذل کوی را ترک کردند، بیشتر اتاق‏های ساختمان‏های پر جمعیت تخریب شده بود. کف کتابخانه و پله‏های آن با شیشه و دمپایی و خون پوشیده بود. همان صبح فرهاد رهبر، رئیس دانشگاه تهران آنجا حاضر شد. بچه‏ها کم بودند. یک نفر گفت برای چه اجازه دادید یگان ویژه نیروی انتظامی داخل کوی بریزند؟ رهبر بدون اینکه تکذیب کند حمله با اجازه او بوده، گفت نیروی انتظامی برای حفظ امنیت شما آمده بود! همین بچه‏ها را به شدت عصبانی کرد به طوری که به طرفش هجوم آورند و به کمک همراهانش به سرعت آنجا را ترک کرد. بعدها کوهکن هم گفت این حمله با اجازه فرهاد رهبر بوده است، اگر چه رهبر به کل منکر شد.

اهمیت این فیلم در این است که بخشی از آنچه را ما تعریف می‏کردیم یا در اینترنت منتشر شده بود و برخی با دیده شک و تردید می‏نگیستند مستند و به صورت تصویری نشان می‏دهد.

یکی از بهترین گزارش‏هایی که از شب حمله به کوی دانشگاه نوشته شد، ظرف چند ساعت توسط بلاگفا حذف شد. نسخه‏ای دیگر از آن در این وبلاگ منتشر شده است که من هر بار آن را می‏خوانم تمام آن شب جلوی چشمم ظاهر می‏شود.

دانلود فیلم با کیفیت و حجم بالا (41 مگابایت)

دانلود فیلم با کیفیت پایین‏تر (از + یا + یا +) (حدود 12 مگابایت)

...

قلبم ایستاد!

2010-01-01T17:03:00.004+03:30

مادر

هر چهارشنبه آمدی و به سربازهای زندان شکلات و کشمش دادی

این قدر که سربازها ترسشان از زندانی امنیتی ریخت

و برای آزادی پسرت دعا می کردند

هر چهارشنبه آمدی و حاکمان را از ته دل نفرین کردی

این قدر که معاون زندان آمد و گفت:

به مادرت بگو کاره‏ای نیستم، نفرین نکند من را

حتی وقتی قلب خسته‏ات کمی ایستاد

نصف فلج شده‏ی صورتت را با روسری پنهان کردی و چهارشنبه آمدی

و من گوشی کابین ملاقات را که گذاشتم

مثل همیشه خندان از پشت قاب های شیشه‏ای گذشتم

و دم پله‏ها

از پشت آخرین قاب میله‏دار

برایت دست تکان دادم

تو دیگر مرا ندیدی اما

من با چشمان بسته از پشت دیوارها نگاهت می کردم

دستت را که روی نیمه‏ی فلج شده‏ی صورتت گذاشتی

قلبم ایستاد

صدای کوبیدن پیشانیم به دیوار تا بهداری زندان رفت

ابروانم را گره زدم تا اشک چشمانم در سینه‏ام ببارد

مثل گرگی وحشی دندان‏هایم را در گوشت تک تک زندانبان‏ها فرو کردم

خوشحالم که نمی‏دانی زندان را

سرنوشت زندانی عاصی، دستبند و پابند است

خاموشی که اعلام شد سکوت شب استخوان‏های سینه‏ام را شکست

جیره‏ی یک ماه عرق خرما را توی کاسه سرم ریختم

و چونان تن زنان روسپی به سپیدی کاغذ دفترم حمله بردم

صدها بار مردم و زنده شدم تا خواب مرا ربود

و چهارشنبه‏ای که صبح پنج‏شنبه به شب رسید پایان یافت

آن چهارشنبه مثل همه‏ی چهارشنبه ها آمدی و رفتی

چشمان من تنها نیمی از صورت تو را دید

نیمه ای که از کام بیرون کشیده بودی

برای من

و حال هر چهارشنبه که بیدار می شوم

حسی شبیه بوسیدن لب‏های جسدی سرد و بی جان تکانم می دهد

بی اختیار به یاد چهره‏ی فلج شده‏ی مادرم می افتم

که زندگی من امانش نداد

خسته اش کرد

پوساندش

بر بادش داد.

بازداشتگاه ویژه اداره اطلاعات اراک – عابد توانچه

نوشته‏ای که بر کاغذ کره‏ی صبحانه حک شد

می‏نویسم، پاک می‏کنم، جور دیگر می‏نویسم ....

2009-11-19T02:46:00.004+03:30

در درون من، در تصوّری که از خودم دارم، شکافی هست میانِ منِ موقّر، با تشخّص، با گام‏های آرام، منِ حسّاس، با احساس، فهمیده، همدل و راحت، منِ سخت‏کوش، مستقل و عاشق زندگی با منِ سطحی و پرحرف، بی‏وقار و ابله، ناتوان در بیان احساسات، منِ عجول در داوری، بی‏هدف، منِ افسرده و بی‏خیال.

برای ما که از حاشیه‏ایم، رنج این شکاف دائمی است. انگار که همیشه در راه باشی، نه از جایی که می‏آیی و هستی راضی هستی، نه انگار به آنجا که می‏خواهی می‏رسی.

2009-11-09T05:21:00.001+03:30

Part of getting a second chance is taking responsibility for the mess you made in the first place

این آدم های خوب لعنتی

2009-10-25T01:15:00.003+03:30

بعضی وقت‏ها چیزی می‏خوانم و فکر می‏کنم کسی بهتر و راحت‏تر از این نمی‏توانست ‏مطلبش را بیان کند. این نوشته‏ی منصفانه در مورد رابطه و دوستی با «آدم‏های خوب» از همان‏هاست و من بخشی از آن را انتخاب کرده‏‏ام برای اینجا:

داستان آدم‌های خوب و فقط خوب یک داستان خیلی قدیمی‌ست. من می‌خواهم از آن‌ها توی رابطه بنویسم. این آدم‌های خوب لعنتی که نه می‌توانی ازشان جدا‌ بشوی، نه می‌توانی ازشان جد‌ا‌ نشوی. یعنی همه‌چیز برای این‌که آدم ازشان جدا ‌شود فراهم‌است اما آدم جدا‌ نمی‌شود. چرا؟ چون آدم‌های خوبی هستند. چون فقط آدم‌های خوبی هستند.

.... برای آدمی که ماییم، آفت‌ترین آدم‌ها برای بالندگی، همین آدم‌های خوبند. آدم‌های خوب اما خسته‌کننده. آدم‌هایی که هیچ ‌چیزشان چیزی نیست که تو می‌خواهی و این را نفهمیدی تا باهاشان رفتی توی رابطه. بعدتر است که می‌فهمی کسی نیست که می‌خواهی... اما مهربان است. زیادی مهربان است. مواظبت است. همیشه هست... اما کسی نیست که تو را بشوراند. کسی نیست که روی آتش باشی از داشتنش. که هر ‌لحظه برای داشتنش خراب ‌شده‌ باشی... که این یعنی هیچ‌کس را نداشتن. این یعنی بیچاره ‌شدن. این یعنی زندگی خیلی ‌فرساینده‌ای. این یعنی ملال. یعنی سرت توی آغوش کسی‌ست که خوب‌است اما فقط خوب‌است و هیچ‌ چیز لعنتی دیگری نیست. بعد این را که می‌نویسم خواستم بگویم من تجربه‌ی لاغری دارم از آدم‌های خوب و فقط خوب. عذابش را اما با گوشت و پوست فهمیده‌ام. چون همان تجربه‌های لاغرم از آدم‌های فقط خوب مرا برای همیشه منزجر ‌کرده از آدمی که تمام دلیلی که برای ادامه دادن به آدم می‌دهد، همان است که فقط "آخه فلانی خیلی آدم خوبیه" ...

.... آدم بلد است از یک معتاد جدا شود، آدم بلد است از یکی که خیانت ‌می‌کند جدا شود، آدم بلد است از یکی که دیگر دوستش ندارد، جدا شود اما بلد ‌نیست از آدمی که مجبورش ‌می‌کند خیانت ‌کند، خودش را رها ‌کند. بلد نیست چون دوست داشتنِ باریکی را خوبی - و فقط خوبی- همیشه توی دل آدم نگه‌ می‌دارد

نتیجه اخلاقی: هر وقت تلاش ‏کنی آدم خوبی باشی و طرف مقابلت را حفظ کنی، برعکس، از دستش می‏ دهی. به نظر من آدم خوب یعنی آدم سرکوب شده، آدم مصنوعی، آدمی که اساسا خودش را با کسی یا کسانی که مقابلش هستند تعریف می‏کند. جاذبه‏ی اولیه‏ی «آدم خوب» بودن در نهایت همیشه به یک دافعه تبدیل می‏شود. گویا همیشه مقداری تُخس بودن یک جذابیت دیگری دارد!

وقتی همایش فقط یک بهانه است!

2009-10-15T15:31:00.003+03:30

اگر هنر نبود حقیقت ما را می‏کشت.

«نیچه»

وقت‏هایی که زندگی سخت می‏شود، ناکامی‏ها زیاد می‏شوند و افق آینده تیره-و-تار به نظر می‏رسد، شنیدن موسیقی خوب، خواندن رمانی پرجزییات و یا زندگی‏نامه‏ی خودنوشتِ کسی که شرایطی مشابه ما را زیسته درمان خوبی است، یا شاید راه فرار خوبی است. وقت‏هایی که احساس می‏کنیم تجربه و دردی که می‏کشیم، دردناک‏ترین تجربه‏ی بشری است و دیگر از آن کمر راست نخواهیم کرد، خواندن و شنیدن دردِ به بیان درآمده‏یِ دیگران، دست کم این احساس را در ما برمی‏انگیزد که اگر در هر زمینه‏ای تنها باشیم، در ناکامی با بسیار کسان هم تجربه ایم. و ای بسا که همچون برخی از آنها بالاخره روزی درست-و-درمان کامیاب شویم!

گاهی فکر می کنم تحمل جبر جغرافیایی که در آن به دنیا آمده‏ایم بعد از آهنگ «جبر جغرافیایی» نامجو راحت‏تر شده است. دست کم یک نفر آن را عربده کشید. چه شب‏ها که با اصحاب خانه فرهنگ به پارک می‏رفتیم و صدای پخش موبایل را بلند می‏کردیم تا نامجو به اندازه‏ی همه‏مان عربده بکشد. و حالا باز این کار جدید نامجو، البوم «آخ»، عجیب با این روزهای من گره خورده است، از هیچ کدام اما به اندازه «بی نظیر» لذت نبردم. (از اینجا دانلود کنید).

پی نوشت: عنوان ربطی به متن ندارد. شما هم فهمیدید؟

برای دل خودم

2009-10-05T02:34:00.001+03:30

دست و دلم به کار نمی‏رود.

حتی وقتی جواب منفی داده هنوز جور دیگری رویاپردازی می‏کنم. مثل آن وقت‏ها که امیدوارتر بودم. چه کنم؟ آدمیزاد را از خیال و امید چاره نیست، یا شاید از خیال پردازی و توهم.

گفت نه! آن هم با متانتی که شنیدن این نه را دردناک‏تر می‏کند، متانتی که خواستنی‏ترش می‏کند.

با خودم فکر می‏کنم شاید باید جور دیگری تلاش می‏کردم، اگر مثلاً کمی باحال‏تر بودم، کمی راحت‏تر بودم، شوق و ذوق بیشتری نشان می‏دادم، خوشحال‏تر بودم، وضع مالی و اجتماعی بهتری داشتم. چه می‏دانم .... اگر جور دیگری بودم ... موجی از احساس منفی در من سرازیر می‏شود.

این جور وقت‏ها بارها توانسته‏ام به کسانی که بی هیچ دلیل بیان شده‏ای پاسخ منفی از طرف مقابل دریافت کرده‏اند یا ترک شده‏‏اند، تسلی بدهم، بگویم در بدترین حالت کلیت تو دیگر برای طرف مقابلت جذاب نبوده، هم تیپ هم نبوده‏اید، نه اینکه شخصیت تو ایرادی داشته باشد، نه اینکه دوست‏داشتنی نیستی، نه اینکه لیاقت عشق‏های بزرگ را نداشته باشی. همه چیز قرار نیست به خواست تو باشد ...

دل خودم اما راضی نمی‏شود. دست کم هنوز راضی نمی‏شود.

پدر روحانی در کلیسای خود تنها مانده است.

پی نوشت: در همین رابطه «عشق گریزی های لاجرم»

از مرگ رَسته

2009-09-26T00:28:00.006+03:30

هر روز
به مردن فکر می کنم

به مریضی، قحطی
خشونت، تروریسم، جنگ
به آخر الزمان

و همین
کمک می کند به هیچی فکر نکنم

«راجر مگاف»

لذت شیطانی

2009-04-23T07:47:00.007+04:30

شعرهای ساقی قهرمان را بسیار دوست دارم. قهرمان همان کسی است که مصاحبه اش با «شرق»، توقیف این نشریه را به همراه آورد. وبلاگش فیلتر شده، سایتش هم گویا از کار افتاده است. برخی از کارهای اخیرش را می توان به طور پراکنده روی اینترنت یافت (+ و + و +).
شعرهای قهرمان همیشه از چند نظر برای من جذاب بوده اند؛ زنانه بودن آشکار آن، اروتیسم قوی آنها، واژه گزینی خاص و نگاه جسورانه ای که پشت این گزینش است. «شعر بلند» او را بیش از همه دوست دارم، اما چون برای این وبلاگ زیاد بلند است، به این شعرش بسنده می کنم:

چيزهايي که سوراخ دارند شبيه منند
در خود فرو مي کشند و
خالي مي مانند
چيزهايي که سوراخ مي شوند شبيه منند
در خود فرو مي برند و
خالي مي مانند
ما که سوراخ هامان را عزيز مي داريم شبيه هميم
خالي

پ. ن.: پیداست که فرصت کافی برای نوشتن ندارم. فعلاً بیشتر درباره دیگران می نویسم؛ هم راحت تر است هم عرصه خالی نمی ماند!

آرامشِ بازیافته ...

2009-03-29T23:29:00.010+04:30

مسأله بازگشت به گذشته نیست،

بازگشت به امیدهای گذشته است.

«آدورنو»

چه لذتی در نوستالژی هست که این‌قدر سخت‌جانش می‌کند؟ به دوستی‌ها و روابطی پایبندی که پایان گرفته‌اند، ولی فکر می‌کنی دوباره می‌توانی آن احساساتی را که زمانی برمی‌انگیخته‌اند، بازگردانی. ناتوان از روبرو شدن با واقعیت تلخ جدایی، به چیزهایی فکر می‌کنی که زمانی به زندگی‌ات رنگ می‌داده. تصویری ناقص و دلبخواه از گذشته می‌سازی و غوطه‌ور در خیال‌پردازی، در جریان زندگی هر روزه، رابطه‌ی خودت را با واقعیت می‌بری.

اما افسوس ...

واقعیت خودش را تحمیل می‌کند!

.
.

پ.ن.: امروز به این مطلب خواندنی عباس عبدی برخوردم که از نظر سیاسی با نوشته‌ی من بی‌ربط نیست! به خصوص که مرحوم آدورنو آن جمله را در تشریح ساز-و-کار نوستالژی‌های ملی و نژادی به کار ‌برده و من مصادره به مطلوب کردم.

افتتاحیه

2009-03-21T23:53:00.011+03:30

چنان دیدم که هیچ کس کتابی نمی‌نویسد، الا که چون روز دیگر در آن بنگرد گوید:‌اگر فلان سخن چنان بودی بهتر گشتی، و اگر فلان کلمه بر آن افزوده شدی نیک‌تر آمدی.

نقل از «عماد کاتب»

... و این چنین بود که سرانجام به توصیه‌ی عماد بر وسواس غلبه کردم و من هم وبلاگ‌نویس شدم.

از دلنشین عزیز به خاطر طرح ساده‌ی وبلاگ و حذف بزک دوزک‌های بلاگر ممنونم. مطابق قرارداد، اولین پست را طراح نوشت! از آرون سیسکیند که عکسش زینت‌بخش کوچه آلفرد شد، طلب بخشش دارم!

سلام

2009-02-28T16:14:00.001+03:30

حالا می تونی شروع به صدور فرهیختگی کنی!